Günümüzde üretim her geçen gün artmakta buna karşılık enerji kaynakları aynı hızla azalmaktadır. Üretimin artışı ile birlikte sanayi tesislerinde enerji kaynaklarının verimli kullanımı, enerji tasarrufu, enerji verimliliği, geri kazanım, tekrar kullanım gibi kavramlar önem kazanmaktadır. Bütün bunlar göz önüne alındığında bir enerji tasarrufuna gidilmesi ve bir enerji yönetim sistemi oluşturulması kaçınılmazdır.

ISO 50001 ENERJİ YÖNETİM SİSTEMİ enerji yönetimindeki mevcutta bulunan standartların üzerine inşa edilmiş en son ve en iyi uygulamaları temsil eder. Bu standart, enerji alanında öncü 60’tan fazla ülkeden enerji yönetimi konusundaki uzmanların bir araya gelerek oluşturdukları bir çerçevedir.

ISO 50001 ENERJİ YÖNETİM SİSTEMİ sanayi tesislerine ait enerji tüketimine belirli standartlar getirme süreçlerin uygulanmasını sağlar. Aksiyon planlarının oluşturulmasını, tüketimi azaltmak için hedef belirlemeyi ve enerji performans göstergelerini oluşturmayı; enerji performansını geliştirmek için ise iyileştirme fırsatlarını belirlemeyi, önceliklendirmeyi ve kayıt altına almayı sağlar.

ISO 50001 ENERJİ YÖNETİM SİSTEMİ standardı 9 Haziran 2011’ de yayınlanmıştır. Standardın oluşturulmasında UNIDO’nun talebi etkili olmuş ve 2008’de ISO bünyesinde enerji yönetimi komitesi kurulmuştur. ISO 9001- Kalite Yönetimi, ISO 14001- Çevre Yönetimi ve BS EN 16001 Enerji Yönetim Sistemi standartları ile uyumlu şekilde tasarlanmıştır

Enerji Yönetim Sistemi; birim çıktı başına kullanılan enerjiyi ihtiyaca en uygun şekilde ayarlamak olarak tanımlıyor enerji yönetimini. Kuruluşlardan enerji verimliliklerinde sürekli iyileştirmeler yaparak en verimli hale getirmelerini talep ediyor. Bunun için ‘enerji ile bağlantılı tüketim noktalarını doğru tespit et, tespitlerine göre iyileştirmeyi yap ve sürekliliğini sağla’ diyor. Yani -aynen çevre yönetim sisteminde olduğu gibi- bizden ‘Planla-Uygula-Kontrol Et-Önlem Al’ (PUKÖ) döngüsünün çalıştırılmasını bekliyor. Enerji yönetim sistemi, temel olarak enerji analiziyle başlar; enerji tüketiminin fazla olduğu noktaları tespit edip bunların tasarruf edilmesini ister, enerji verimliliğini arttırmamızı bekler, sonunda da yenilenebilir enerji kaynaklarına geçilmesini ister.

ISO 50001 Enerji Yönetim Sisteminin Getirdikleri

Artan enerji maliyetleri ve küresel ısınma ile birlikte değişen iklim yapısı üretilen enerjinin daha verimli şekilde kullanmanın önemini her geçen gün arttırmaktadır. Sanayi kuruluşlarının enerji verimliliği alanında sürekli olarak yeni teknolojilerle kendilerini geliştirmesi, küresel ısınma, enerji güvenliği ve fosil yakıt kullanımı gibi günümüz sorunlarının çözülmesine katkı sağlamaktadır. Belirli bir standarda sahip olmayan ve karmaşık bir enerji yönetim sistemine sahip olan kuruluşlar, sistemleri yüzünden yüklü maliyetler altına girmekte ve aynı zamanda yüksek riskte karbon emisyonu ile çevre kirliliği yaratmaktadır.

Günümüzde birçok kuruluş çalışmakta oldukları iş ortaklarına çevreye karşı çalışmaları ve enerji verimliliği konusunda politikalarını sorgulamaktadır. Bu gibi beklentiler karşısında tesiste uygulanan enerji verimliliği sistemi, firmanın potansiyel bir rekabet ortamında ön plana çıkmasını sağlayacaktır. Bir tesis bünyesinde enerji verimliliğini sürekli arttırmak için enerjinin nerede ve nasıl kullanıldığının ve enerji tasarrufunu en iyi ölçen yöntemlerin tanımlanması çok önemlidir. ISO 50001 ENERJİ YÖNETİM SİSTEMİ Standardı enerji ve sera gazı maliyetlerinin düşürülmesinde tesise rehberlik edecektir. Bu hedefe enerji yönetim sisteminin geliştirilmesi uygulanması ile ulaşılacaktır. Tesisin oluşturmuş olduğu sistemin politika ve hedefleri yasal zorunluluklarla beraber diğer özel gereklilikleri de yerine getirmesine yardımcı olacaktır.

ISO 50001 Enerji Yönetim Sisteminin Amacı

·       Kuruluşların enerji verimliliği, kullanımı, tüketimi ve yoğunluğunu içeren enerji performansını geliştirmek için gerekli sistemleri ve prosesleri kurmalarına yardımcı olmaktır.

·       Bu standardın uygulanması, enerjinin sistematik yönetimini, enerji maliyetlerinde, sera gazı emisyonlarında ve diğer çevre etkilerinde azalmaya yol açacaktır.

·       Bu standart bir enerji yönetim sisteminin şartlarını belirler. Kuruluş için bu şartlar;

-Yasal şartları ve önemli enerji kullanımına ait bilgiyi göz önüne alarak,

-Enerji politikası geliştirmek ve uygulamak,

-Amaçlar, hedefler ve faaliyet planları oluşturmak.

ISO 50001 Enerji Yönetim Sisteminin Faydaları Nelerdir?

·       Uygulamaya konulan projeler yardımıyla enerji tüketimini azaltır.

·       Enerjiden kaynaklanan masrafları kontrol altında tutar ve azaltır.

·       Mevcut cihaz ve ekipmanların kullanımını kontrol altında tutar.

·       Enerji tüketiminin izlenmesi yoluyla performans hakkında bilgi edinilmesini sağlar.

·       Verimliliğin artırılması ve yasalara uygunluğu sağlar.

·       İsraftan kaynaklanan olumsuz çevre etkisini azaltır.

·       Enerji bilinci ile ilgili olarak toplum içinde saygınlığı arttırır.

·       Sera gazı emisyonlarının azaltılmasında katkı sağlar.

·       Diğer yönetim sistemleri ile entegrasyonu halinde kaynak tasarrufu sağlar.

ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemini Kimler Kullanabilir/Uygulayabilir?

ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi Standardı, her tip ve büyüklükte organizasyonun, özel ya da kamu kuruluşlarının, hizmet ya da üretim sektöründe faaliyet gösteren her kuruluşun uygulamasına müsait bir yapıda oluşturulmuştur. Enerji bağlantılı çalışan kuruluşları ise doğrudan ilgilendirmektedir.

Enerji yönetimi, güvenlikten, üretim kalite ve miktarından, çevresel sorumluluklardan taviz vermeden enerjinin verimli kullanımıdır. ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemi Standardı, organizasyonların enerji verimliliğini yükseltmek için gerekli olan, süreç ve sistemleri oluşturmalarını, bu süreç ve sistemlerin uygulanmasını ve sürdürülebilirliğini sağlamaktadır. Standart tüm enerji türlerini kapsar. Kuruluşların tamamını etkin enerji yönetimine, maliyetlerin azaltılmasına ve çevreye karşı duyarlılığa teşvik eder.